5 maja w zakładzie cynku na terenie Ust-Kamienogorskiego Kompleksu Metalurgicznego należącego do TOO „Kazzinc” doszło do sytuacji awaryjnej. Według komunikatów spółki i mediów na terenie przedsiębiorstwa doszło do wybuchu urządzenia odpylającego, po którym nastąpił pożar i częściowe zawalenie konstrukcji.
Początkowo informowano o dwóch ofiarach śmiertelnych i kilku osobach poszkodowanych. Później Kazzinc potwierdził, że w szpitalu zmarł kolejny pracownik, który doznał ciężkich obrażeń w wyniku zdarzenia. Tym samym liczba ofiar śmiertelnych wzrosła do trzech osób.
Co wiadomo o zdarzeniu
Rankiem 5 maja mieszkańcy Ust-Kamienogorska zauważyli gęsty dym nad terenem przemysłowym. Według służb ratunkowych na terenie zakładu doszło do pożaru po wybuchu w urządzeniu odpylającym. Jednostki straży pożarnej zlokalizowały źródło ognia.
Spółka poinformowała, że poszkodowanym udzielana jest pomoc medyczna i psychologiczna. Kierownictwo przedsiębiorstwa spotkało się z rodzinami zmarłych i zapowiedziało wsparcie, w tym organizację pogrzebów, pomoc finansową oraz pokrycie kosztów kształcenia dzieci zmarłych pracowników na uczelniach wyższych w Kazachstanie.
Organy państwowe prowadzą dochodzenie w sprawie okoliczności tragedii. Informowano również, że miejsce zdarzenia zostało odgrodzone, a Ust-Kamienogorski Kompleks Metalurgiczny kontynuował pracę przy czasowym ograniczeniu mocy produkcyjnych w zakładach cynku i ołowiu. Według spółki monitoring jakości powietrza jest kontynuowany, a wcześniejsze kontrole nie wykazały negatywnego wpływu na środowisko.
Dlaczego systemy odpylania i aspiracji wymagają szczególnej uwagi
Urządzenia odpylające, filtry, cyklony, suszarnie, młyny, silosy i instalacje rurociągowe należą do obszarów, w których w określonych warunkach może powstać wybuchowa atmosfera pyłowo-powietrzna. Jeżeli taka atmosfera wejdzie w kontakt ze źródłem zapłonu, wybuch może nastąpić niemal natychmiast.
W dokumentacji technicznej systemów ochrony przeciwwybuchowej podkreśla się, że w przypadku powstania atmosfery wybuchowej w postaci chmury gazu lub pyłu i kontaktu ze źródłem zapłonu możliwy jest natychmiastowy wybuch. Aby ograniczyć skutki takich zdarzeń, stosuje się systemy chroniące urządzenia, personel i środowisko przed ich niszczącym oddziaływaniem.
Jakie systemy stosuje się do ochrony przed wybuchami przemysłowymi
W zależności od procesu technologicznego i rozmieszczenia urządzeń stosuje się różne rozwiązania inżynieryjne.
Urządzenia do odciążania wybuchu
Takie urządzenia — panele dekompresyjne VMP i membrany bezpieczeństwa — otwierają się po osiągnięciu określonego ciśnienia i zapewniają kontrolowane uwolnienie energii wybuchu, aby ciśnienie wewnątrz urządzenia nie przekroczyło dopuszczalnej wytrzymałości konstrukcji.
Bezogniowe urządzenia do odciążania wybuchu
Rozwiązanie to stosuje się tam, gdzie konwencjonalne odprowadzenie wybuchu do bezpiecznej strefy nie jest możliwe, na przykład wewnątrz budynku lub przy ograniczonej przestrzeni. Urządzenia FLEX umożliwiają uwolnienie ciśnienia, jednocześnie ograniczając ryzyko wydostania się płomienia oraz niebezpiecznego oddziaływania na ludzi i konstrukcje.
Urządzenia do izolacji wybuchu
Systemy izolacji — takie jak przeciwwybuchowa klapa zwrotna B-FLAP, bariera HRD i szybkozamykająca zasuwa GatEx — zapobiegają rozprzestrzenianiu się czoła płomienia, ciśnienia i produktów wybuchu przez rurociągi do połączonych urządzeń.
Urządzenia do tłumienia wybuchu
Aktywne systemy HRD wykrywają wybuch na etapie jego powstawania i szybko wprowadzają środek tłumiący do chronionego urządzenia, obniżając ciśnienie wybuchu i zapobiegając zniszczeniu instalacji technologicznej.
Podsumowanie
Tragedia na terenie Kazzinc pokazuje, jak krytyczne znaczenie ma systemowa ochrona przeciwwybuchowa w zakładach z procesami technologicznymi stwarzającymi zagrożenie pyłowe. Dla hutnictwa i branż pokrewnych ważne jest nie tylko zbadanie przyczyn konkretnego incydentu, lecz także regularna weryfikacja ochrony filtrów, urządzeń odpylających, linii aspiracyjnych, silosów i powiązanego wyposażenia.
Bezpieczeństwo przemysłowe należy traktować jako kompleksowy system: analizę ryzyka, właściwy dobór urządzeń ochronnych, profesjonalny montaż, regularną konserwację, szkolenie personelu oraz gotowość systemów do zadziałania w pierwszych milisekundach zdarzenia awaryjnego.
Składamy kondolencje rodzinom zmarłych, ich współpracownikom oraz wszystkim poszkodowanym w wyniku tego zdarzenia.